از دوره‌های آشوری و بابلی (۶۶۹ قبل از میلاد) تصاویر و حکاکی‌هایی به جا مانده که نشان می‌دهد در آن افراد سازی شبیه ذوزنقه و همانند سنتور را با یک طناب و یا نخ به گردن خویش آویخته‌اند و با آن می‌نوازند. قدمت آثار کشف شده نشان می‌دهد که این ساز از ایران به کشورهای دیگر منطقه راه یافته است.

امروزه یان-کین یا همان سنتور چینی به عنوان ساز ملی چین شناخته می‌شود. در کشورهای دیگر به نام‌های «دالسی مر» (اروپای شرقی)، «باترفلای» (انگلستان)، «مک پر» (آلمان و اتریش)، «سنتور» (هند)، «فی» (کامبوج) و «زیتر» (آمریکا) نامیده می‌شود.

تشکیل دهنده قاب اصلی یا همان چهارچوب سنتور. در زیر کلاف یک صفحه نسبتاً ضخیم قرار گرفته و در روی کلاف نیز یک صفحه با ضخامت شش میلی‌متر وجود دارد. دو روزنه به شکل گل بر روی این صفحه قابل مشاهده است.

میله‌های چوبی قرار گرفته درون جعبه سنتور که برای تحمل نیرو و وزن ناشی از تحت فشار قرار گرفتن سیم‌ها به وجود آمده است. در سنتورهای معمولی ۹ خرک در هر ردیف قرار دارد.

پیچ از جنس فلز در ناحیه سمت راست کلاف که سیم سنتور دور آن پیچیده شده است. با چرخاندن گوشی توسط «چکش» یا «کلید» سنتور، کوک ساز تغییر می‌کند.

سیم‌های زرد: از آلیاژ برنج، تولید کننده صدای بم
سیم‌های سفید: از آلیاژ نیکل، تولید کننده صداهای زیر
سنتور متداول دارای ۷۲ سیم (۱۸ دسته ۴ تایی) می‌باشد.

طول مضراب حدود ۲۲ سانتی‌متر، دارای حلقه، سر و ساق. جنس مضراب از چوب گردو یا ازگیل. امروزه به مضراب‌ها نمد می‌چسبانند تا صدای سنتور لطیف‌تر گردد.

• 🎵 سنتور ۹ خرک (سل کوک) – رایج‌ترین نوع در ایران با ۷۲ سیم
• 🎵 سنتور لا کوک – صدای زیرتر، مناسب برای تکنوازی و بداهه‌نوازی
• 🎵 سنتور سی کوک – ابعاد کوچک‌تر از سنتور لا کوک
• 🎵 سنتور باس و باریتون – صدای بم‌تر
• 🎵 سنتور کروماتیک – دارای ۳۰ خرک، مناسب برای ارکسترها

برای یادگیری سنتور باید با علامات مربوط به اصوات (نت‌های موسیقی) آشنا شوید. هفت نت موسیقی «لا»، «سُل»، «رِ»، «فا»، «می»، «لا» و «دو» در سنتور وجود دارد. هر کدام از این نت‌ها در سنتور سه بار تکرار می‌شوند. به طور کلی بیست و سه صدا در زه سنتور تولید خواهد شد.

سنتور در کشورهای مختلف با نام‌های متفاوت شناخته می‌شود. در چین «یان-کین» (ساز ملی چین)، در اروپای شرقی «دالسی مر»، در انگلستان «باترفلای»، در آلمان و اتریش «مک پر»، در هند «سنتور»، در کامبوج «فی» و در آمریکا «زیتر» نامیده می‌شود. بر اساس دست نوشته‌های قدیمی در سلسله امپراتوری مین (سالهای ۱۳۶۸ تا ۱۶۴۴ هـ. م)، این ساز از طریق دریا از فارس به چین انتقال پیدا کرده است.